រមណីយដ្ឋានភ្នំសំពៅ ខេត្តបាត់ដំបង

ទីតាំង និងលក្ខណៈទូទៅ

ភ្នំសំពៅ គឺជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍សំខាន់មួយ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ១២ គីឡូម៉ែត្រ ពីទីក្រុងបាត់ដំបង តាមផ្លូវជាតិលេខ ៥៧ (ផ្លូវជាតិលេខ ១០ ចាស់) ឆ្ពោះទៅខេត្តប៉ៃលិន។ ភ្នំនេះមានកម្ពស់ប្រហែល ១០០ ម៉ែត្រ ហើយមានផ្លូវឡើងចំនួន ២៖  

- ផ្លូវបេតុង សម្រាប់ឡាន និងម៉ូតូ អាចឡើងបានប្រហែល ៨០% នៃចម្ងាយ។  

- ជណ្តើរថ្មចំនួន ១,០៣០ កាំ ដែលនាំទៅដល់វត្តនៅលើកំពូលភ្នំ។  

ល្អាង និងកន្លែងទេសចរណ៍

ភ្នំសំពៅមានល្អាងធំតូចចំនួន ១២ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាច្រើន៖  

1. ល្អាងផ្កាស្លា – មានខ្យល់ត្រជាក់ និងរូបផ្កាស្លាដែលបង្កើតពីថ្ម។  

2. ល្អាងគក់ទ្រូង – មានព្រះអង្គខ្មៅមួយអង្គ សម្រាប់បូជាធូប។ សម្លេងគក់ទ្រូងត្រឡប់មកវិញជាច្រើនដង។  

3. ល្អាងខ្យល់ – ជាកន្លែងបែបន់ មានដើមស្វាយតំណាងតាមរឿងព្រេង។  

4. ល្អាងតែងខ្លួន  

5. ល្អាងល្ខោន – មានទីធ្លាសម្រាប់ល្ខោន និងព្រះពុទ្ធរូបធំប្រវែង ១២ ម៉ែត្រ ទទឹង ៣ ម៉ែត្រ។  

6. ល្អាងជ្រៃ – ក្លាយជាសំបុកសត្វប្រជៀវ។  

7. ល្អាងពេជ្រ  

8. ល្អាងខ្វែង  

9. ល្អាងប្រេង  

10. ល្អាងស្ថានីយ ឬល្អាងធំ  

11. ល្អាងប្រជៀវ  

12. ល្អាងក្បាលខ្មោច  

ភ្ញៀវភាគច្រើនចូលចិត្តទៅល្អាងផ្កាស្លា និងល្អាងគក់ទ្រូង ដោយសារតែភាពពិសេសនៃបរិយាកាស និងរូបសំណាក។

រឿងព្រេង និងប្រវត្តិភ្នំសំពៅ

តាមរឿងព្រេងបុរាណ ភ្នំសំពៅ និងភ្នំជិតខាងដូចជា ភ្នំក្តោង ភ្នំក្រពើ ភ្នំទ្រុងមាន់ ទ្រុងទា និងភ្នំរំសាយសក់ មានទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះបាទរាជកុល។ ព្រះអង្គបានសោយរាជ្យនៅភ្នំដងរែក ហើយមានបំណងរៀបអភិសេកជាមួយរាជបុត្រីរំសាយសក់ ដែលមានសក់ទិព្វអស្ចារ្យ។  

ក្នុងដំណើរទៅកាន់ក្រុងចាន់បុរី ព្រះអង្គបានប្រទះក្រពើអាធន ដែលត្រូវបាននាងសុវណ្ណឧស្សា (មហេសីដើម) បញ្ជាឲ្យរាំងដំណើរ។ ក្រពើមិនព្រមចាកចេញ ទោះបីពលសេនាបោះមាន់ ទា ទាំងទ្រុងៗអោយវាស៊ីក៏ដោយ។ ព្រះរាជកុលបានបួងសួងទេវតា ហើយនាងរំសាយសក់បានប្រើអំណាចសក់ទិព្វធ្វើឲ្យទឹកសមុទ្រក្លាយជាដី ដើម្បីកប់ក្រពើ។ ក្រពើនោះបានស្លាប់ ហើយក្លាយជាបឹងកន្ទុយក្រពើ និងបឹងច្រមុះក្រពើ។  

ភ្នំសំពៅកើតឡើងជាភ្នំធំមានរាងដូចសំពៅ ខណៈក្តោងសំពៅបាក់លិចក្លាយជា “ភ្នំក្តោងសំពៅ”។ ទ្រុងមាន់ និងទ្រុងទា ក៏ក្លាយជាភ្នំដូចឈ្មោះរឿងព្រេង។ ភ្នំរំសាយសក់ក៏កើតឡើងនៅខាងត្បូងភ្នំសំពៅ តាមកន្លែងដែលនាងច្បូតសក់។  

បន្ទាប់ពីរៀបអភិសេក ព្រះបាទរាជកុលបានលើកនាងរំសាយសក់ជាមហេសី។ ពេលត្រឡប់មកវិញ ព្រះអង្គបានឃើញភ្នំសំពៅ និងភ្នំជិតខាង ទ្រង់មានព្រះទ័យតូចចិត្តចំពោះនាងសុវណ្ណឧស្សា ដែលបានបណ្ដាលឲ្យក្រពើរាំងដំណើរ។ ដោយហេតុនេះ ព្រះអង្គបានបញ្ជាឲ្យចាប់នាងសុវណ្ណឧស្សា និងសម្លាប់ចោល។

សារសំខាន់

ភ្នំសំពៅមិនត្រឹមតែជាទីកន្លែងទេសចរណ៍ធម្មជាតិទេ ប៉ុន្តែជាកន្លែងមានតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌។ ភ្ញៀវអាចទស្សនាទេសភាពស្រស់ស្អាត សិក្សាពីរឿងព្រេងបុរាណ និងស្វែងយល់អំពីសិល្បៈសំណង់ពុទ្ធសាសនា។