លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយជម្លោះព្រំដែន និងស្វែងរកការចរចា
សង្ខេប៖ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត អំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចពិភាក្សាបច្ចេកទេស ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនបច្ចុប្បន្នជាមួយប្រទេសថៃ ខណៈពេលដែលសន្យាអំពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ព្រះរាជាណាចក្រចំពោះអធិបតេយ្យភាព និងទំនាក់ទំនងការបរទេសដែលមានតុល្យភាព។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអំពាវនាវឱ្យមានការចរចាបច្ចេកទេសឡើងវិញជាមួយប្រទេសថៃ ដើម្បីដោះស្រាយភាពតានតឹងតាមព្រំដែន ខណៈពេលដែលបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាចំពោះអធិបតេយ្យភាព និងទំនាក់ទំនងការបរទេសដែលមានតុល្យភាព។
ថ្លែងក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃអង្គារ ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់លោកទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំបើកសម្ពោធក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានមានប្រសាសន៍ថា ស្ថាប័នថ្មីនេះ អាចដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសន្តិភាពពិភពលោក រួមទាំងការកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងកម្ពុជា និងថៃ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ខ្ញុំជឿជាក់ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពនឹងជាការបន្ថែមដ៏មានតម្លៃបន្ថែមទៀតទៅលើយន្តការរបស់អង្គការអន្តរជាតិដែលមានស្រាប់ ដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងស្ថិរភាព ព្រមទាំងកសាង និងធានាសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើនដែលរងផលប៉ះពាល់ ឬគំរាមកំហែងដោយសង្គ្រាម និងជម្លោះ»។
លោកបានទទួលស្គាល់ថា ស្ថានភាពព្រំដែនរបស់កម្ពុជាជាមួយថៃនៅតែផុយស្រួយបន្ទាប់ពីភាពតានតឹងអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះបានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែកន្លងមកនេះ ហើយយើងសង្ឃឹមថាក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពក៏នឹងដើរតួនាទីក្នុងការជួយបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងស្តារសន្តិភាព និងស្ថិរភាពរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃឡើងវិញផងដែរ»។ «ជាអកុសល រហូតមកដល់ពេលនេះ វានៅតែផុយស្រួយ»។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានមានប្រសាសន៍ថា កងកម្លាំងថៃបច្ចុប្បន្នកំពុងឈរជើងនៅក្នុងតំបន់ដែលកម្ពុជាចាត់ទុកថាជាទឹកដីរបស់ខ្លួន។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងនៅតែមានកងកម្លាំងថៃកាន់កាប់យ៉ាងជ្រៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាក្នុងតំបន់ជាច្រើន។ នេះគឺហួសពីខ្សែបន្ទាត់ទាមទារឯកតោភាគីរបស់ថៃទៅទៀត»។
លោកក៏បានលើកឡើងពីការវិវឌ្ឍកម្រិតដីដែលលោកបាននិយាយថាបានប៉ះពាល់ដល់ជនស៊ីវិលដែលរស់នៅក្បែរព្រំដែន។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «សកម្មភាពមួយចំនួនដែលកងទ័ពថៃបានធ្វើឡើង ដូចជាការដាក់កុងតឺន័រ និងលួសបន្លាបិទផ្លូវ បានបង្កឲ្យមានការលំបាកដល់ប្រជាជនយើង» ដោយបន្ថែមថា មនុស្សប្រហែល ៨០.០០០ នាក់ត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅ ហើយមិនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញបានដោយសារតែការបិទផ្លូវ។
លោកបានបន្ថែមថា «ដូច្នេះ នេះមិនមែនជាការចោទប្រកាន់ទេ ប៉ុន្តែវាជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយអំពីការពិតនៅនឹងកន្លែង»។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជានៅតែប្តេជ្ញាដោះស្រាយជម្លោះតាមរយៈយន្តការបច្ចេកទេសដែលបានបង្កើតឡើង ជាជាងការប្រើកម្លាំង។
«វាត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់រួចហើយថា ភាគីទាំងពីរនឹងប្រើប្រាស់ JBC ជាយន្តការមួយដើម្បីដោះស្រាយការងារកំណត់ព្រំដែន។ គ្មានយន្តការផ្សេងទៀត ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំងណាមួយអាចផ្លាស់ប្តូរ ឬកំណត់ព្រំដែននៃប្រទេសបានទេ» លោកបានមានប្រសាសន៍ ដោយសំដៅទៅលើគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC)។
លោកបានបញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីជំហររបស់កម្ពុជាថា ការកំណត់ព្រំដែនត្រូវតែដំណើរការទៅតាមសន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ជំហររបស់យើងគឺយើងចង់ឲ្យកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគីនេះ សូម្បីតែការងារបច្ចេកទេសក៏បន្តទៅមុខឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីកំណត់ថាដីនោះជារបស់អ្នកណា»។ «កម្ពុជាមិនចង់ឬមានបំណងរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព ឬបូរណភាពទឹកដីរបស់ប្រទេសជិតខាងយើងទេ។ យើងក៏មិនទទួលយកការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព ឬបូរណភាពទឹកដីរបស់យើងដែរ»។
យោងតាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ការផ្ទៀងផ្ទាត់ការទាមទារទឹកដីត្រូវតែពឹងផ្អែកលើក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ និងការវាស់វែងបច្ចេកទេសជាជាងវត្តមានយោធា។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «មធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់រឿងនោះ គឺការប្រើប្រាស់យន្តការបច្ចេកទេសដែលយើងមានដោយផ្អែកលើសន្ធិសញ្ញា ដោយផ្អែកលើកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងអស់ដែលយើងមាន»។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសម្តែងក្តីសង្ឃឹមថា ប្រទេសថៃនឹងបន្តការពិភាក្សាបច្ចេកទេស បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតថ្មីៗនេះ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ដូច្នេះយើងសង្ឃឹមថា ប្រទេសថៃនឹងយល់ព្រម ហើយចាប់ផ្តើមអនុញ្ញាតឲ្យ JVC ធ្វើការឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដូចដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ»។ «ឥឡូវនេះ ការបោះឆ្នោតរួចរាល់ហើយ យើងសង្ឃឹមថា ប្រទេសថៃអាចចាប់ផ្តើមយ៉ាងហោចណាស់នៅកម្រិតបច្ចេកទេស ដើម្បីចាប់ផ្តើមវាស់វែង ឬចាប់ផ្តើមកំណត់ព្រំដែននៅតំបន់ក្តៅ ដើម្បីឲ្យយើងអាចមានជីវិតឡើងវិញបាន»។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានលើកយកការរំពឹងទុកយូរអង្វែងអំពីចំណងការពារជាតិរបស់កម្ពុជា និងលទ្ធភាពនៃការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃមូលដ្ឋានយោធាបរទេសផងដែរ។
លោកបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះចេតនាបែបនេះ ដោយលើកឡើងពីបទប្បញ្ញត្តិរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ហើយថា ទីមួយ រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់យើងមិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសណាមួយមានមូលដ្ឋានយោធាទេ។ យើងមិនបានផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធម្មនុញ្ញទេ ព្រោះយើងមិនមានបំណងមានមូលដ្ឋានលើរឿងនោះ»។
លោកបានពន្យល់ថា ការចូលប្រើប្រាស់មានកម្រិតក្នុងការប្រើប្រាស់គ្រឿងបរិក្ខារមួយចំនួនក្នុងអំឡុងពេលសាងសង់ថ្មីៗនេះ បាននាំឱ្យមានការយល់ច្រឡំ។


