នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បដិសេធមិនឆ្លើយតបនឹងរបាយការណ៍ស្តីពីជម្លោះព្រំដែន
សង្ខេប៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះរបស់ប្រទេសថៃ ជៀសវាងសំណួរអំពីការទាមទារព្រំដែនរបស់កម្ពុជា ខណៈដែលទីក្រុងភ្នំពេញកំពុងជំរុញឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីអន្តរជាតិ និងដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីតាមរយៈយន្តការបច្ចេកទេស។
បន្ទាប់ពីការបង្កើនជម្លោះព្រំដែនរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជានៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះរបស់ប្រទេសថៃហាក់ដូចជាគេចវេះសំណួររបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃពុធអំពីទីក្រុងភ្នំពេញដែលចោទប្រកាន់ទីក្រុងបាងកកថាបានរំលោភលើទឹកដីរបស់ខ្លួន។
ដូចដែលបានរាយការណ៍ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃ អ្នកសារព័ត៌មានបានស្វែងរកការឆ្លើយតបរបស់លោក អនុទីន ឆាន់វីរៈគុល ចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី នៅពេលដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះកំពុងចាកចេញពីវិមានរដ្ឋាភិបាលនៅម៉ោងប្រហែល ៤:១០ រសៀល។
នៅពេលដែលអ្នកយកព័ត៌មានបានសួរសំណួរនៅជិតច្រកចូលអគារថៃឃូហ្វា លោក អនុទីន បានយកដៃខ្ទប់ត្រចៀករបស់គាត់ដូចជាកំពុងព្យាយាមស្តាប់ពួកគេ បន្ទាប់មកចង្អុលទៅបំពង់ករបស់គាត់ ហើយក្អកមុនពេលចូលទៅក្នុងឡានរបស់គាត់ ហើយចាកចេញដោយមិនឆ្លើយតប។
សំណួរទាំងនេះបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងក្នុងអំឡុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជាកន្លែងដែលលោកបានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភអំពីភាពតានតឹងព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ និងបានអំពាវនាវឱ្យមានការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងតាមរយៈយន្តការបច្ចេកទេសដែលបានបង្កើតឡើង។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានមានប្រសាសន៍ថា កងកម្លាំងថៃកំពុងកាន់កាប់តំបន់ជ្រៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ហួសពីអ្វីដែលលោកបានពិពណ៌នាថាជាខ្សែបន្ទាត់ទាមទារឯកតោភាគីរបស់ថៃ។ លោកក៏បានលើកឡើងពីសកម្មភាពរបស់កងទ័ពថៃ រួមទាំងការដាក់កុងតឺន័រ និងលួសបន្លាបិទផ្លូវ ដែលលោកបាននិយាយថា បានបង្កការលំបាកដល់ជនស៊ីវិល។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងមានមនុស្សប្រហែល ៨០.០០០ នាក់ត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅ ដែលមិនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញបានឥឡូវនេះដោយសារតែការបិទផ្លូវ» ដោយបន្ថែមថា ការកត់សម្គាល់របស់លោក «មិនមែនជាការចោទប្រកាន់ទេ ប៉ុន្តែជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយអំពីការពិតនៅនឹងកន្លែង»។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាក៏បានមានប្រសាសន៍ផងដែរថា លោកជឿជាក់ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពអាចបម្រើជាយន្តការបន្ថែមមួយដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយជម្លោះ។ លោកបានសម្តែងក្តីសង្ឃឹមថា វាអាចជួយបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង ដោយពណ៌នាអំពីស្ថានភាពនេះថា «ផុយស្រួយ»។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះបានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែកន្លងមកនេះ ហើយយើងសង្ឃឹមថាក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពក៏នឹងដើរតួនាទីក្នុងការជួយបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងស្តារសន្តិភាព និងស្ថិរភាពរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃឡើងវិញផងដែរ»។
មេដឹកនាំកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ការបោះបង្គោលព្រំដែនគួរតែត្រូវបានដោះស្រាយតាមរយៈគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) ដែលប្រទេសទាំងពីរធ្លាប់បានព្រមព្រៀងគ្នាប្រើប្រាស់ជាយន្តការបច្ចេកទេសសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «គ្មានយន្តការណាផ្សេងទៀត ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំងអាចផ្លាស់ប្ដូរ ឬកំណត់ព្រំដែននៃប្រទេសបានឡើយ»។ «មធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់រឿងនោះ គឺការប្រើប្រាស់យន្តការបច្ចេកទេសដែលយើងមានដោយផ្អែកលើសន្ធិសញ្ញា ដោយផ្អែកលើកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងអស់ដែលយើងមាន»។
លោកបានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសថៃបន្តការងារបច្ចេកទេស JBC ឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ជាពិសេសនៅក្នុង «តំបន់ក្តៅ» ដែលមានជម្លោះ ដោយកត់សម្គាល់ថាភាគីទាំងពីរបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ ដោយប្តេជ្ញាចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបែបនេះ។
លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជាមិនមានបំណងរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព ឬបូរណភាពទឹកដីរបស់ថៃទេ ប៉ុន្តែនឹងមិនទទួលយកការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួនឡើយ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងមិនទទួលយកការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព ឬបូរណភាពទឹកដីរបស់យើងទេ»។
ខណៈពេលដែលអនុទីននៅស្ងៀមមិនអើពើនឹងការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ ឧត្តមសេនីយ៍ឯក វីនថៃ ស៊ូវ៉ារី បានបដិសេធការអះអាងអំពីការកាន់កាប់នេះ ដោយអះអាងថាដីដែលមានជម្លោះនោះជាទឹកដីថៃ ហើយប្រជាជនកម្ពុជាដែលមានវត្តមានគឺជាអ្នកឈ្លានពានខុសច្បាប់ ដែលមិនដែលចាកចេញបន្ទាប់ពីជម្លោះកន្លងមក មិនមែនជាជនភៀសខ្លួននោះទេ។
លោកបានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃពុធថា “ភាគីថៃបានគោរពយ៉ាងតឹងរ៉ឹងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ជាពិសេសប្រការទី 2 ដែលចែងយ៉ាងច្បាស់ថា ភាគីទាំងពីរត្រូវតែរក្សាការដាក់ពង្រាយកងទ័ពបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីជម្លោះ ដោយមិនចាំបាច់ផ្លាស់ប្តូរកម្លាំងបន្ថែមឡើយ”។
«ការពិតគឺថា យោធាថៃត្រូវធ្វើប្រតិបត្តិការយោធានៅក្នុងតំបន់ទាំងនោះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារ និងការគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតរបស់ទាហាន និងជនស៊ីវិលថៃ ដែលស្ថិតនៅក្រោមសិទ្ធិការពារខ្លួនស្របតាមគោលការណ៍អន្តរជាតិ»។
ចំពោះការដាក់កុងតឺន័រដឹកជញ្ជូន និងលួសបន្លាជារបាំងនៅតំបន់មួយចំនួន លោក វីនថៃ បាននិយាយថា វាគឺជាវិធានការបណ្ដោះអាសន្នមួយ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពតំបន់នោះ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «វាជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការប្រឈមមុខដាក់គ្នា និងការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងទ័ព និងជនស៊ីវិល។ កាលពីអតីតកាល កម្ពុជាតែងតែប្រើប្រាស់ជនស៊ីវិលជារណសិរ្សនៅក្នុងតំបន់នោះ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងញុះញង់ភាគីថៃ»។
យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក គិន ភា អគ្គនាយកវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា (RAC) បានមានប្រសាសន៍ថា គិតត្រឹមថ្ងៃនេះ វាត្រូវបានគេដឹងរួចហើយក្នុងចំណោមសហគមន៍អន្តរជាតិថា ប្រទេសថៃបានឈ្លានពានប្រឆាំងនឹងប្រទេសកម្ពុជា ហើយការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ គ្រាន់តែដាក់សម្ពាធអន្តរជាតិកាន់តែច្រើនទៅលើប្រទេសឈ្លានពាន។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ដោយនាំបញ្ហានេះទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងនាំយកការពិត និងសំឡេងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាមកកាន់ពិភពលោក។ លោកបានបង្ហាញពួកគេថា បូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជាត្រូវបានគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ទោះបីជាកម្ពុជាតែងតែពេញចិត្តយន្តការសន្តិភាពដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនក៏ដោយ»។
លោក ភា បានបន្ថែមថា ខណៈពេលដែលកម្ពុជាកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីទទួលបានប្រៀបលើវិស័យការទូត សម្ពាធអន្តរជាតិនឹងជំរុញឱ្យប្រទេសថៃពិចារណាឡើងវិញអំពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជា។
«ទោះបីជាពួកគេចង់បានឬអត់ក៏ដោយ ប្រទេសថៃនឹងត្រូវមកតុចរចា ហើយអង្គុយចុះដើម្បីពិភាក្សាអំពីការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធីជាមួយប្រទេសកម្ពុជា។ បញ្ហាព្រំដែនអាចដោះស្រាយបានតែតាមរយៈបច្ចេកទេស និងឧបករណ៍សន្តិវិធីដែលអាចទទួលយកបានស្របតាមច្បាប់ និងស្តង់ដារអន្តរជាតិ»។
709.250 SRY