កម្ពុជាតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការកាន់កាប់របស់ថៃនៅតំបន់ថ្មដា
សេចក្តីសង្ខេប៖ ភាពតានតឹងបានលេចឡើងម្តងទៀតតាមបណ្តោយព្រំដែនភាគខាងលិចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងថៃបានដំឡើងរបាំងលួសបន្លាឡើងវិញនៅជុំវិញផ្ទះ និងអាជីវកម្មនានានៅក្នុងតំបន់មួយនៃខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលជំរុញឱ្យមានការតវ៉ាផ្នែកការទូតយ៉ាងខ្លាំងពីទីក្រុងភ្នំពេញ។
ភាពតានតឹងរវាងកម្ពុជា និងថៃបានផ្ទុះឡើងម្តងទៀត នៅពេលដែលយោធាថៃបានដំឡើងរបាំងលួសបន្លាឡើងវិញជុំវិញផ្ទះ និងហាងដែលកាន់កាប់ដោយពាណិជ្ជករចិននៅខាងកម្ពុជានៃព្រំដែនខាងលិច ក្នុងតំបន់ថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់។
ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានឲ្យដឹងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ ដោយនិយាយថា ពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពសន្តិសុខនៅជិតតំបន់ស៊ីវិល និងធ្វើឱ្យខូចដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបន្ធូរបន្ថយជម្លោះទឹកដីរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ក្រសួងបាននិយាយថា សកម្មភាពទាំងនេះបានរំខានដល់ការវិលត្រឡប់ដោយសុវត្ថិភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ជនស៊ីវិលទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេ ហើយប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការបង្កើតផលវិបាកថ្មីដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីស្តារភាពប្រក្រតីឡើងវិញតាមបណ្តោយព្រំដែន។
ជាពិសេស ក្រសួងបានលើកឡើងពីការដាក់លួសបន្លាដោយកងកម្លាំងថៃនៅជិតចំណុចចូលអន្តរជាតិថ្មដា ក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់កាលពីថ្ងៃសុក្រ ដោយពិពណ៌នាអំពីសកម្មភាពនេះថាជាការបង្កើនការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា។
ក្រសួងការបរទេសបាននិយាយថា សកម្មភាពនេះមិនស៊ីសង្វាក់គ្នានឹងវិធានការកាត់បន្ថយភាពតានតឹងដែលបានគូសបញ្ជាក់នៅក្នុងចំណុចទី I នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមពីកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី 3 នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ដែលបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 27 ខែធ្នូ។ ក្រសួងការបរទេសបាននិយាយថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនេះត្រូវបានបម្រុងទុកជាក្របខ័ណ្ឌដ៏ទូលំទូលាយមួយដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ការពារជនស៊ីវិល និងស្តារជីវិតជនស៊ីវិលធម្មតាឡើងវិញ ជាជាងការពង្រឹងវត្តមានយោធា។
ការបំផ្លាញស្ពានមេទឹកដោយកងកម្លាំងថៃនៅពោធិ៍សាត់។ KT/ ខឹម សុវណ្ណារ៉ា
ក្រសួងបាននិយាយថា «សកម្មភាពដែលធ្វើឡើងដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងរារាំងដល់ការវិលត្រឡប់ដោយសុវត្ថិភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ជនស៊ីវិលទៅកាន់ផ្ទះសម្បែង និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ»។
កម្ពុជាបានអំពាវនាវឲ្យថៃអនុវត្តបទប្បញ្ញត្តិទាំងអស់នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ឲ្យបានពេញលេញ និងដោយសុច្ឆន្ទៈ ដើម្បីស្តារសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅតាមព្រំដែនរួម។
ក្រសួងបានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន និងព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃតាមរយៈមធ្យោបាយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ខណៈពេលដែលរក្សាថាព្រំដែនមិនត្រូវផ្លាស់ប្តូរដោយកម្លាំងឡើយ។
កងកម្លាំងកងទ័ពជើងទឹកថៃបានដំឡើងរបាំងលួសឡាមឡើងវិញជុំវិញផ្ទះ និងហាងដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពាណិជ្ជករចិននៅក្នុងតំបន់ថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលជាតំបន់មួយដែលអាជ្ញាធរកម្ពុជានិយាយថា ត្រូវបានកាន់កាប់ឡើងវិញដោយខុសច្បាប់ដោយកងទ័ពថៃ បន្ទាប់ពីម្ចាស់អាជីវកម្មចិនបានដករបាំងមុនៗនៅពីមុខអចលនទ្រព្យរបស់ពួកគេ។
នៅថ្ងៃទី១៥ និងទី១៦ ខែមករា ក្រសួងការពារជាតិបានសម្របសម្រួលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ដែលបានធ្វើការត្រួតពិនិត្យនៅនឹងកន្លែងនៅក្នុងតំបន់ថ្មដា។
មន្ត្រីកម្ពុជាបានពិពណ៌នាអំពីរបាំងថ្មីទាំងនោះថាជាទង្វើញុះញង់ដែលរំលោភយ៉ាងច្បាស់លាស់លើចំណុចទី៤ នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ដែលចែងថា “ភាគីទាំងពីរយល់ព្រមអនុញ្ញាតឱ្យជនស៊ីវិលដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ព្រំដែនដែលរងផលប៉ះពាល់វិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែង និងជីវភាពរស់នៅធម្មតារបស់ពួកគេវិញឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដោយគ្មានឧបសគ្គ និងដោយសុវត្ថិភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ នៅក្នុងតំបន់នានាក្នុងទឹកដីរបស់ពួកគេ”។
លោក ខូយ រីដា អភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា ស្ថានភាពនៅថ្មដាមិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជម្លោះព្រំដែនទេ ប៉ុន្តែជាទង្វើឈ្លានពាន និងកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃនៅទីតាំងចំនួនបួន ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ជនស៊ីវិល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ។
លោកបានកំណត់ទីតាំងទាំងបួននោះថាជា ច្រកទី ១ ស្ពានជ័យជំនះ ដែលគេស្គាល់ថាជាស្ពានមេទឹក ស្ពានភ្លុកដំរី និងជ័យជំនៈ ឬច្រកទី ៥៦ ដែលជាតំបន់ដែលត្រូវបានកំណត់ជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ការឈ្លានពាននេះបានប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់គ្រួសារជាង ៨០ គ្រួសារ ក្នុងនោះមានគ្រួសារចំនួន ៣៩ គ្រួសារដែលបានបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង។ គ្រួសារផ្សេងទៀតមិនអាចត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅឋានរបស់ពួកគេវិញបានទេ ព្រោះផ្ទះរបស់ពួកគេត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយឬស្ថិតនៅជាប់នឹងរបងលួសបន្លាដែលដំឡើងដោយកងកម្លាំងថៃ។
ការខូចខាតត្រូវបានរាយការណ៍ដល់អគាររដ្ឋបាលនៅប៉ុស្តិ៍ជួរមុខ មន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលសុខភាព អគារពាណិជ្ជកម្ម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈផ្សេងៗ ជាពិសេសស្ពានមេតទឹកជាដើម។
លោក រីដា បានមានប្រសាសន៍ថា “យោធាថៃបានឡោមព័ទ្ធផ្ទះរបស់គ្រួសារខ្មែរចំនួន ៣៩ គ្រួសារ”។ “យើងបានពន្យល់យ៉ាងច្បាស់ដល់ក្រុមការងារ AOT ថា កម្ពុជាមិនបានគំរាមកំហែង ឬឈ្លានពានអ្នកណាម្នាក់ទេ។ តាមពិតទៅ ប្រទេសថៃជាអ្នកឈ្លានពានទឹកដីរបស់យើង ហើយគំរាមកំហែងយើង ប៉ុន្តែពួកគេអះអាងថាយើងជាអ្នកឈ្លានពាន”។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រុម AOT បានយល់ពីស្ថានភាពបន្ទាប់ពីការទស្សនកិច្ចនេះ ដោយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ឧប្បត្តិហេតុនេះមិនមែនជាការប៉ះទង្គិចបណ្ដោះអាសន្នទេ ប៉ុន្តែជាការកាន់កាប់ជាបន្តបន្ទាប់។
យោងតាមអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន កងកម្លាំងកងទ័ពជើងទឹកថៃក៏បានដំឡើងផ្លាកសញ្ញាព្រមានហាមឃាត់ជនស៊ីវិលកម្ពុជាមិនឱ្យចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេ ដោយប្រកាសថាតំបន់នេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធាថៃ។
រីដា បានទទួលស្គាល់ថា គ្រួសារប្រហែល ៩០០ គ្រួសារនៅថ្មដា ត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅទៅកាន់តំបន់ដែលមានសុវត្ថិភាពជាងមុន ដោយភាគច្រើនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញនៅពេលក្រោយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្រួសារចំនួន ៨៤ នៅតែត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅ ដោយសារតែផ្ទះរបស់ពួកគេត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធ ឬស្ថិតនៅជាប់នឹងរបងលួសបន្លារបស់យោធាថៃ។
ទាហានថៃនៅលើដីកម្ពុជាត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានបំផ្លាញផ្ទះរបស់ជនស៊ីវិលកម្ពុជា។
វីដេអូឃ្លីបដែលត្រូវបានថតដោយទាហានថៃផ្ទាល់ បង្ហាញពីការលួចប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកភូមិនៅក្នុងភូមិដែលកាន់កាប់ រួមទាំងយានយន្ត ម៉ូតូ កង់ របស់របរប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ និងសូម្បីតែសត្វចិញ្ចឹម។
នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ បន្ទាយមានជ័យ ព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ ទាហានថៃត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានកាត់សោរដើម្បីចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់កម្ពុជា និងរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិស៊ីវិល ដែលជាទង្វើដែលរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ច្បាប់អន្តរជាតិ និងសុជីវធម៌ជាមូលដ្ឋានរបស់មនុស្ស។
ទាំងនេះមិនមែនជាតំបន់ប្រយុទ្ធទេ ប៉ុន្តែជាលំនៅដ្ឋានឯកជនដែលត្រូវបានការពារក្រោមអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ។
ឧប្បត្តិហេតុដដែលៗបែបនេះនៅទូទាំងខេត្តជាច្រើនបង្ហាញពីការបរាជ័យជាប្រព័ន្ធ មិនមែនជាទង្វើខុសឆ្គងដាច់ដោយឡែកនោះទេ។ នៅពេលដែលកងទ័ពបរទេសបំបែកទ្វារ និងរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ ការឈ្លានពានត្រូវបានកំណត់ដោយសកម្មភាព មិនមែនវោហាសាស្ត្រទេ។ ជនស៊ីវិលកម្ពុជាសមនឹងទទួលបានការការពារ មិនមែនការបរបាញ់ទេ។
ថ្នាក់ដឹកនាំ ក្រសួង ស្ថាប័ន និងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា បានរួបរួមគ្នាក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី។
ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាពលរដ្ឋបានប្រមូលផ្តុំកម្លាំងកាយ បញ្ញា និងសីលធម៌ពេញលេញរបស់ពួកគេ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេស ព្រមទាំងដោះស្រាយបញ្ហាលំបាកដែលជនស៊ីវិលជួបប្រទះ ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយការឈ្លានពាន។
កម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំរបស់ខ្លួន ក្នុងការសម្រេចគោលបំណងចម្បងរបស់ខ្លួន គឺការបញ្ចប់ទុក្ខវេទនារបស់ប្រជាជន ទប់ស្កាត់ការបំផ្លិចបំផ្លាញបន្ថែមទៀត និងបន្តដើរលើមាគ៌ាឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព តាមរយៈដំណោះស្រាយដ៏យុត្តិធម៌ និងយូរអង្វែង។
ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជានឹងមិនធ្វើសម្បទានណាមួយដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អធិបតេយ្យភាព ឬសេចក្តីថ្លៃថ្នូរជាតិរបស់ខ្លួនឡើយ។
ស្តីពីបូរណភាពទឹកដី លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅតែត្រូវបានកំណត់ដោយសន្ធិសញ្ញា និងអនុសញ្ញាដែលមានស្រាប់។
គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRC) បានចេញសេចក្តីអំពាវនាវជាបន្ទាន់មួយទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយអំពាវនាវឱ្យមានសកម្មភាពអន្តរជាតិជាបន្ទាន់លើការរំលោភបំពានដែលកំពុងបន្តដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃប្រឆាំងនឹងជនស៊ីវិលកម្ពុជា ទោះបីជាមានបទឈប់បាញ់ក៏ដោយ។
លិខិតផ្លូវការមួយត្រូវបានផ្ញើដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូត អ៊ីន ដារ៉ា តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍របស់កម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ទៅកាន់លោក Volker Turk ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស ដោយជំរុញឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ជាបន្តបន្ទាប់ចំពោះអ្វីដែលកម្ពុជានិយាយថាជាការរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរ និងបន្តកើតមានដោយកងកម្លាំងថៃនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាក្រោមការកាន់កាប់ខុសច្បាប់។
លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត ដារ៉ា បានសរសេរថា កងកម្លាំងយោធាថៃនៅតែបន្តធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ចំពេលមានបទឈប់បាញ់ និងសេចក្តីប្រកាសរួមសម្រាប់សន្តិភាព។
លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត ដារ៉ា បានសរសេរថា “សកម្មភាពទាំងនេះបានបណ្តាលឱ្យមានការដុតបំផ្លាញផ្ទះសម្បែងរបស់ជនស៊ីវិល ការរុះរើរចនាសម្ព័ន្ធសហគមន៍ សាសនា និងវប្បធម៌ និងការរំលោភយក ការប្លន់ និងការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិជនស៊ីវិល ដែលមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់ការរស់រានមានជីវិត និងជីវភាពរស់នៅ”។
លិខិតនោះបានបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន កងកម្លាំងថៃបានដំឡើងលួសបន្លា និងដាក់កុងតឺន័រដឹកជញ្ជូនដើម្បីបិទផ្លូវចូលទៅកាន់ភូមិនានា ដែល «បានបិទសហគមន៍ស៊ីវិលយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព រារាំងជនស៊ីវិលពីការវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់ពួកគេវិញ និងធ្វើឱ្យការផ្លាស់ទីលំនៅកាន់តែយូរ»។
លិខិតនោះបាននិយាយថា «ច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិមិនត្រឹមតែទាមទារការការពារជនស៊ីវិល និងវត្ថុស៊ីវិលក្នុងអំឡុងពេលអរិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងទាមទារឱ្យមានការស្តារឡើងវិញនូវជីវិតស៊ីវិលធម្មតាបន្ទាប់ពីការផ្អាក ឬការបញ្ឈប់របស់ពួកគេ» ដោយបន្ថែមថា សកម្មភាពដែលរារាំងការវិលត្រឡប់របស់ជនស៊ីវិល ឬការបន្តការផ្លាស់ទីលំនៅគឺមិនឆបគ្នានឹងកាតព្វកិច្ចទាំងនេះទេ។
193.491 SRY